ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ FEDERICO FELLINI
Η προβολή μερικών από τις αριστουργηματικές του ταινίες (La Dolce vita, I vitelloni, Lo sceicco bianco, Roma, Ginger e Fred, I Clowns, Giulietta degli spiriti και Le tentazioni del Dottor Antonio) συντελεί στην ανάμνηση ενός σκηνοθέτη ο οποίος, εμπνεόμενος από την εσωτερική του φωνή, δημιούργησε ένα νέο τρόπο αφήγησης της πραγματικότητας, δίνοντας ταυτόχρονα πνοή σε έναν κινηματογράφο της ποίησης, της φαντασίας και του παραμυθιού.
Η ρετροσπεκτίβα θα πραγματοποιηθεί στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης από τις 18 έως και τις 24 Νοεμβρίου 2013. Η έναρξή της θα γίνει τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου στο Θέατρο του ΙΜΚ στις 20:00, από τον κριτικό κινηματογράφου και δημοσιογράφο Γιάννη Ζουμπουλάκη και τον Andrea Crozzoli, συνιδρυτή της Cinemazero, όπου και θα προβληθεί η ταινία “ROMA” με ελεύθερη είσοδο.
Γιάννης Ζουμπουλάκης
Γεννημένος τον Μάρτιο του 1965, ο Γιάννης Ζουμπουλάκης σπούδασε δημοσιογραφία στην Ελλάδα και στην Αμερική και βρίσκεται στον χώρο του ελληνικού Τύπου από το 1987. Από το 1987 ως το 1999 είχε συνεργασίες με εβδομαδιαία και μηνιαία έντυπα όπως τα περιοδικά ΤΗΛΕΡΑΜΑ, TV ZAPPING, ΣΙΝΕΜΑ και ΜΕΤΡΟ. Από το 1999 είναι ο κριτικός κινηματογράφου και υπεύθυνος των κινηματογραφικών θεμάτων της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ με συνεργασίες στα έντυπα που εκδίδονται μαζί με το Κυριακάτικο φύλλο της εφημερίδας (ΒΗΜΑgazino, BHMAdonna κ.ά.).
Αndrea Crozzoli
O Andrea Crozzoli (Ανκόνα, 1952) ίδρυσε το 1978, μαζί με άλλους επαγγελματίες στον τομέα του πολιτισμού, την Ένωση Cinemazero της οποίας διετέλεσε πρόεδρος κατά την πρώτη τετραετία (1978-1982) αναλαμβάνοντας στη συνέχεια τον ρόλο του διευθυντή, ενώ υπήρξε υπεύθυνος, μεταξύ άλλων, για τον προγραμματισμό και για τις εκθέσεις φωτογραφίας. Το 1982 συμμετείχε στην ίδρυση και στον σχεδιασμό του Φεστιβάλ Le giornate del cinema muto (Hμέρες Βωβού Κινηματογράφου, φεστιβάλ αφιερωμένο στις απαρχές του κινηματογράφου), το οποίο πολύ σύντομα καθιερώθηκε ως μία από τις σημαντικότερες συναντήσεις στο χώρο παγκοσμίως. Από το 1986 είναι εγγεγραμμένος στο εθνικό μητρώο δημοσιογράφων ως αρθρογράφος. Από το 1990 έως το 1996 διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Αmbiente-Incontri στο Sacile (Pn). Έχει επιμεληθεί μονογραφίες για φωτογράφους του κινηματογράφου όπως: Pierluigi – Un fotografo sul se, μονογραφία αφιερωμένη στο μεγάλο φωτογράφο με καταγωγή από το Pordenone του οποίου οι φωτογραφίες από τις ταινίες Dolce vita και La Ciociara είναι διάσημες, Angelo Pennoni – Fotografie di cinema, μονογραφία αφιερωμένη στον φωτογράφο από τη Ρώμη που ξεκίνησε την καριέρα του με τον Vittorio De Sica στην ταινία Μiracolo a Μilano. Το 2003 επιμελήθηκε με τον Mario Sesti τον κατάλογο και την έκθεση 8 1/2 Il viaggio di Fellini – Fotografie di Gideon Bachmann αφιερωμένα στο αριστούργημα του Φελίνι. Το 2006 επιμελήθηκε και ανέλαβε την παραγωγή των extras του DVD Pasolini prossimo nostro του Giuseppe Bertolucci. Είναι διευθυντής του μηνιαίου περιοδικού για τον κινηματογράφο Cinemazero/Notizie από την ίδρυσή του. Είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ANEC (Εθνική Ένωση Επιχειρηματιών Κινηματογράφου) για τον τομέα του Triveneto. Συνεργάζεται ως κριτικός κινηματογράφου σε εφημερίδες.
ΤΑΙΝΙΕΣ
ROMA (Ιταλία 1972 / 120΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Federico Fellini, Peter Gonzales, John Francis Lane,
Anna Magnani, Gore Vidal, Fiona Florence
Μουσική: Nino Rota
Γλώσσα: Iταλικά. Υπότιτλοι: Aγγλικοί.
Η ταινία είναι ένα ζωντανό και στοχαστικό πορτρέτο της Ρώμης μέσα από τις αναμνήσεις ενός νεαρού επαρχιώτη που καταφτάνει στο σταθμό Termini λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ρώμη παρουσιάζεται ως σύνθετη και αντιφατική πραγματικότητα. Το πέρασμα από το λυρισμό στη σάτιρα και από τη νοσταλγία στη βιαιότητα γίνεται απρόσκοπτα. Τα διάφορα μέρη είναι ασύνδετα μεταξύ τους, η μετάβαση από το ένα επεισόδιο στο άλλο γίνεται χωρίς ενδιάμεσο κρίκο. Η προσεκτική ματιά του Φελίνι μάς ταξιδεύει σε απίστευτα και χαρακτηριστικά μέρη μέσα από μια σειρά ετερόκλητων πλάνων και χαρακτήρων όπως την αναπαράσταση των πορνείων, τις συγκρούσεις με την αστυνομία στο νυχτερινό μποτιλιάρισμα στον Περιφερειακό της Ρώμης ή το μικρό θέατρο όπου δίνεται μια παράσταση καμπαρέ.
Βραβεία:
1972 – Φεστιβάλ των Καννών- Βραβείο Τεχνικής Grand Prix
1972- Βραβείο Κριτικών SFCC (Le Syndicat Français de la Critique de Cinéma) καλύτερης ξενόγλωσσης Ταινίας
1972 – Υποψηφιότητα BAFTA (Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου και Τηλεόρασης Βραβεία Τεχνών) καλύτερης σκηνογραφίας
—–
GINGER E FRED
(Ιταλία, Γαλλία, Δυτική Γερμανία, 1985 / 125΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Giulietta Masina, Marcello Mastroianni,
Franco Fabrizi, Ezio Marana, Totò Mignone
Μουσική: Νicola Piovani
Γλώσσα: Ιταλικά. Υπότιτλοι: Αγγλικοί.
H Amelia Bonetti και o Pippo Botticella έχουν αποκτήσει κάποια φήμη χορεύοντας κλακέτες σε παραστάσεις βαριετέ. Με το καλλιτεχνικό όνομα “Ginger και Fred” εξαργυρώνουν, σε μικρότερη κλίμακα φυσικά, τη λατρεία του κοινού για τους δύο μεγάλους αμερικάνους χορευτές: τον Φρεντ Αστέρ και την Τζίντζερ Ρότζερς. Έχουν χάσει επαφή μεταξύ τους, καθώς αυτή παντρεύτηκε και έμεινε χήρα σε μια μικρή πόλη του Βορρά, ενώ αυτός τα βολεύει όπως μπορεί. Η κρατική τηλεόραση όμως τους αναζήτησε για να προτείνει στο παλιό ζευγάρι των εξηντάρηδων πλέον χορευτών να συμμετάσχει στο νέο, μεγαλειώδες τηλεοπτικό σόου, σε μια ρετρό αναπόληση μιας χαμένης εποχής.
Βραβεία και διακρίσεις:
1986 – David di Donatello
καλύτερου πρωτωνιστή στον Marcello Mastroianni,
καλύτερης μουσικής στον Nicola Piovani,
1986 – Nastri d’argento
Kαλύτερου πρωταγωνιστή στον Marcello Mastroianni
καλύτερης πρωταγωνίστριας στην Giulietta Masina
1986 – Globi d’oro
Καλύτερης ταινίας στον Federico Fellini
—–
Ι CLOWNS
(Nτοκιμαντέρ, Ιταλία 1970 / 93΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Federico Fellini, Liana, Rinaldo &
Nando Orfei, Franco Migliorini, Anita Ekberg,
Victoria Chaplin, Fanfulla, Tino Scotti,
Gustav Fratellini, Pierre Etaix, Alvaro Vitali
Μουσική: Nino Rota, Carlo Savina
Γλώσσα: Iταλικά. Υπότιτλοι: Aγγλικοί.
Πρόκειται για ταινία-ντοκιμαντέρ με αφηγητή τον ίδιο τον Φελίνι που επιχειρεί ένα πολύ προσωπικό ταξίδι στον κόσμο των κλόουν και, την ίδια στιγμή, στον αγαπητό και προσφιλή του κόσμο της μνήμης υπό το πρίσμα μιας αίσθησης που διαπνέει μελαγχολία και νοσταλγία, το γέρασμα, το τέλος, το θάνατο των τσίρκων. (G. L. Rondi)
Bραβείο Nastro d’Argento καλύτερων κοστουμιών (Danilo Donati)
—–
LO SCEICCO BIANCO
(Ιταλία 1952 / 85΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Alberto Sordi, Brunella Bovo, Leopoldo Trieste, Giulietta Masina
Moυσική: Νino Rota
Γλώσσα: Iταλικά. Υπότιτλοι: Aγγλικοί.
Δύο νεόνυμφοι, ο Ivan και η Wanda, βρίσκονται για γαμήλιο ταξίδι στη Ρώμη για τον εορτασμό του Ιωβηλαίου. Εκείνος, σχολαστικός και μεθοδικός, από αστική οικογένεια, έχει ήδη σχεδιάσει το πρόγραμμα του ταξιδιού με προγραμματισμένη επίσκεψη στον Πάπα. Αυτή, μόλις φτάνουν στη Ρώμη, φεύγει από το ξενοδοχείο σε αναζήτηση του «Λευκού Σεΐχη», του πρωταγωνιστή μιας σειράς φωτορομάντζων των οποίων είναι φανατική αναγνώστρια, στον οποίο έχει γράψει δεκάδες γράμματα. Η Wanda κατορθώνει να βρει το είδωλό της στο Fregene, στο σετ όπου γίνονται τα γυρίσματα ενός νέου επεισοδίου και αποφασίζει να ενωθεί με το γκρουπ. Στο μεταξύ, ο Ivan, απεγνωσμένος, την ψάχνει σε όλη την πόλη, αποκρύπτοντας από τους συγγενείς και φίλους του στη Ρώμη, με ψέματα και περίπλοκα τεχνάσματα, τη φυγή της συζύγου του. Στην παραλία του Fregene η Wanda, μετά από διάφορες περιπέτειες, ανακαλύπτει ότι ο ήρωάς της είναι πολύ διαφορετικός από ό,τι τον είχε ονειρευτεί: είναι ένας φουκαριάρης καταπιεσμένος από τη γυναίκα του. Και ο κόσμος των φωτορομάντζων δεν είναι όπως τον είχε φανταστεί.
Η ταινία συγκαταλέγεται στη λίστα με τις 100 ιταλικές ταινίες που αξίζει να διασωθούν.
—–
LA DOLCE VITA
(Ιταλία, Γαλλία 1960 / 174΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Σενάριο: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli
Παίζουν: Marcello Mastroianni, Anita Ekberg, Anouk Aimée,
Alain Cuny, Annibale Ninchi, Walter Santesso, Nadia Gray
Μουσική: Νino Rota
Tραγούδι: “Campanino” και Adriano Celentano
Ο Marcello είναι ένας δημοσιογράφος σε σκανδαλοθηρικό περιοδικό που ελπίζει να γίνει κάποτε ένας σοβαρός συγγραφέας. Στο μεταξύ βυθίζεται στη ντόλτσε βίτα της Ρώμης ανάμεσα σε αισθηματικές περιπέτειες με μια αριστοκράτισσα που αναζητά συνέχεια νέες συγκινήσεις, την απόπειρα αυτοκτονίας της Emma – της συντρόφου που τον καταπιέζει με τη ζήλια της – και το μάταιο φλερτ με τη Sylvia, διάσημη και εκρηκτική ντίβα του κινηματογράφου που επιδεικνύεται στο μυθικό μπάνιο στη Φοντάνα ντι Τρέβι. Ακολουθούν το ψεύτικο όραμα της Παναγίας που επινοούν δύο παιδιά και η συνάντηση με έναν εκλεπτυσμένο διανοούμενο, τον Steiner: ο Marcello θαυμάζει την οικογένειά του πιστεύοντας ότι αντικρίζει το ιδανικό πρότυπο. Αλλά ο Steiner αυτοκτονεί, αφού προηγουμένως σκοτώσει τα παιδιά του. Οι υπαρξιακές περιπέτειες του Marcello συνεχίζονται ασταμάτητα: η αδιαθεσία του ηλικιωμένου πατέρα του, ο οποίος ήρθε να τον επισκεφθεί, η εγκατάλειψη της Emma. Μετά από μια ακόμη οργιαστική βραδιά, το ξημέρωμα βρίσκει τους κουρασμένους και έκπληκτους καλεσμένους να παρατηρούν το κουφάρι ενός «θαλάσσιου κήτους», ενός σαλαχιού ξεβρασμένου στην άμμο.
Βραβεία και Διακρίσεις:
1960 Φεστιβάλ των Καννών: Χρυσός Φοίνικας στον Federico Fellini
1960 David di Donatello καλύτερης σκηνοθεσίας στον Federico Fellini
1960 Nastro d’ argento καλύτερου πρωταγωνιστή στον Marcello Mastroianni
1962 Bραβείο Oscar καλύτερων κοστουμιών στον Piero Gherardi
Η ταινία – μία από τις πιο φοβερές, επιβλητικές και δραματικές με τον τρόπο της ταινία που έτυχε να δουμε στον κινηματογράφο – είναι η αποθέωση της ψευτιάς, της απάτης και της διαφθοράς της εποχής μας, αποτελεί ένα πένθιμο πορτρέτο μιας κοινωνίας φαινομενικά νέας και ακμαίας που, όπως στις μεσαιωνικές ζωγραφιές, χορεύει με το Θάνατο και δεν το αντιλαμβάνεται, είναι η «Ανθρώπινη Κωμωδία» μιας κρίσης που, όπως στα έργα του Γκόγια ή τις ιστορίες του Κάφκα, μεταλλάζει τους ανθρώπους σε «τέρατα» χωρίς οι άνθρωποι να προλάβουν να το αντιληφθούν […] Αντιπαράθεση, σύμβολο, αλληγορία, καταγγελία; Τίποτα απ’ όλα αυτά. Ο Fellini σκοπίμως κρατήθηκε μακριά από ένα έργο-άποψη, απέφυγε αυστηρά τους προγραμματικούς, ρητορικούς, ηθικολογικούς τόνους επιλέγοντας να απεικονίσει στους συγχρόνους του τα «τέρατα» του σήμερα […] Και το έκανε με μια δραματική δύναμη, μια ορμή, μια νέα γλώσσα που, παρά τις επιφυλάξεις για τα αδύνατα σημεία ορισμένων σκηνών (επίμονων ή υπερβολικά αποκαλυπτικών ή δυσάρεστων), κατατάσσει αναμφίβολα την ταινία του ανάμεσα στα πιο «μοντέρνα» έργα της κινηματογραφικής τέχνης.
GIULIETTA DEGLI SPIRITI
(Ιταλία, Γαλλία 1965 / 137΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Giulietta Masino, Sandra Milo, Mario Pisu,
Valentina Cortese, Caterina Boratto, Lou Gilbert, Sylva Koscina
Mουσική: Nino Rota, Eugene Walter
Γλώσσα: Iταλικά. Υπότιτλοι: Aγγλικοί
Η πρωταγωνίστρια Giulietta Boldrini είναι μια πλούσια και ευτυχισμένη κυρία της καλής κοινωνίας της Ρώμης. Έχει λάβει καθολική διαπαιδαγώγηση και είναι στενά δεμένη με την ανάμνηση του παππού της, ο οποίος το είχε σκάσει με μια χορεύτρια. Η Giulietta με τον σύζυγό της περνούν τις καλοκαιρινές τους διακοπές στην πολυτελή βίλα τους στο Fregene. Με μερικούς φίλους οργανώνουν ένα πάρτι στη βίλα τους για να γιορτάσουν την επέτειο του γάμου τους. Η Giulietta όμως αισθάνεται ότι ο δεσμός τους δεν είναι πια γερός, φοβάται ότι ο σύζυγός της την απατά και ο κόσμος της καταρρέει. Δεν έχει κανένα στον οποίο να εκμυστηρευτεί: η μητέρα και οι αδελφές της είναι γυναίκες επιφανειακές. Ελπίζοντας σε υπερφυσική βοήθεια, συμμετέχει σε πνευματιστικές τελετές με έναν Ινδό οραματιστή. Ακολουθώντας τη συμβουλή της μητέρας της, αποφασίζει να παρακολουθήσει τον σύζυγό της και ανακαλύπτει ότι οι αμφιβολίες της ήταν βάσιμες.
Βραβεία και Διακρίσεις:
1966 – David di Donatello καλύτερης πρωταγωνίστριας στη Giulietta Masina
1966 – Golden Globe καλύτερης ξένης ταινίας
1967 – Kansas City Critics Circle Awards καλύτερου σκηνοθέτη στον Federico Fellini
—–
LE TENTAZIONI DEL DOTTOR ANTONIO
(Ιταλία 1962 / 60΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Peppino De Filippo, Anita Ekberg, Antonio Acqua
Moυσική: Νino Rota
Πρόκειται για το δεύτερο επεισόδιο της σπονδυλωτής ταινίας τεσσάρων επεισοδίων Boccaccio 70 σε σκηνοθεσία Vittorio De Sica, Federico Fellini, Mario Monicelli και Luchino Visconti εμπνευσμένης από τις νουβέλες του Βοκάκιου.
Ο Antonio Mazzuolo είναι ένας αδιάλλακτος ηθικολόγος που μάχεται με τον τρόπο του ενάντια στην εξάπλωση της ανηθικότητας. Μέχρι τη στιγμή που, το άκρον άωτον γι’ αυτόν, υψώνεται απέναντι από τα παράθυρα του σπιτιού του μια τεράστια διαφημιστική πινακίδα με τη φωτογραφία της Anita Ekberg η οποία με σαγηνευτικό χαμόγελο προσκαλεί τον κόσμο να πιει περισσότερο γάλα. Αναστατωμένος αγωνίζεται μάταια για την απομάκρυνσή της. Φαντάζεται ότι η γυναίκα κατεβαίνει από την πινακίδα και τον οδηγεί στον γιγαντιαίο της κόσμο. Ερωτεύεται αυτή την ονειρώδη γυναίκα, αλλά αυτή τον εμπαίζει και του ξεφεύγει και αυτός στο τέλος χάνει τα λογικά του. Ο Antonio ζει μέσα στους εφιάλτες και τις εμμονές νιώθωντας σεξουαλική έλξη από την ίδια εικόνα που ήθελε να λογοκρίνει.
—–
Ι VITELLONI
(Ιταλία, Γαλλία 1953 / 108΄)
Σκηνοθεσία: Federico Fellini
Παίζουν: Franco Interlenghi, Alberto Sordi,
Franco Fabrizi, Leopoldo Trieste, Riccardo Fellini, Eleonora Ruffo
Γλώσσα: Iταλικά. Υπότιτλοι: Aγγλικοί.
Ως Βιτελόνι («χαραμοφάηδες») αποκαλούνται στις επαρχιακές πόλεις οι νεαροί άνδρες καλών οικογενειών που περνούν τη μέρα τους άπρακτοι σε μπαρ, μπιλιάρδα, με βόλτες, άσκοπους έρωτες και ανώφελες πράξεις. Τέτοιοι είναι και οι πέντε φίλοι στη μικρή πόλη τους: οι Fausto, Moraldo, Albertο, Leopoldο και Riccardo. O Fausto φλερτάρει με την Sandra, την αδελφή του Moraldo. Η σχέση τους όμως δεν είναι άνευ συνεπειών: η Sandra περιμένει παιδί και, υπακούοντας στην επιθυμία του πατέρα του, ο Fausto πρέπει να κάνει το καθήκον του και να παντρευτεί την κοπέλα του. Αλλά ούτε ο γάμος ούτε η πατρότητα θα καταφέρουν να τον σοβαρέψουν.
Βραβεία:
1953 Φεστιβάλ Βενετίας: Ασημένιο Λιοντάρι
1954 3 Nastri d’Argento: καλύτερης σκηνοθεσίας, καλύτερου ηθοποιού μη πρωταγωνιστή (Alberto Sordi), καλύτερου παραγωγού
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
3€, ενιαίο
Παράλληλα, το διάστημα 13-24 Νοεμβρίου 2013 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης θα λάβει χώρα και η έκθεση φωτογραφίας «8 ½: το ταξίδι του Φελίνι», όπου σκιαγραφείται ο σκηνοθέτης την ώρα της δουλειάς του πάνω στο πλατό και πίσω από τις κουίντες μέσα από το φακό του δημοσιογράφου και φωτογράφου Gideon Bachmann, αφοσιωμένου φίλου του Φελίνι. Οι φωτογραφίες είναι ευγενική παραχώρηση του Φωτογραφικού Αρχείου Cinemazero Images του Pordenone. Η αθηναϊκή εκδοχή της έκθεσης «8 ½: το ταξίδι του Φελίνι» θα περιλαμβάνει 96 φωτογραφίες που ελήφθησαν από τον δημοσιογράφο και φωτογράφο Gideon Bachmann στο πλατό της ταινίας “8 ½ του Φεντερίκο Φελίνι”.
Η έκθεση συμπληρώνεται από το ντοκιμαντέρ “L’ultima sequenza” (50′) του Mario Sesti, ο οποίος ανασυνθέτει το ένα από τα δύο φινάλε που γύρισε ο Φελίνι για την ταινία «8 ½» (διαδραματίζεται στο πολυτελές βαγκόν-ρεστοράν ενός τρένου όπου συγκεντρώνονται όλοι οι χαρακτήρες της ταινίας), το οποίο ο Φελίνι αντικατέστησε με το φινάλε του κυκλικού χορού.
