ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ του Φώτη Νικολάου στο www.mcf.gr

από την Αφροδίτη Ερμίδη

Ο Φώτης Νικολάου και η Χοροθεατρική Ομάδα X-it, παρουσιάζουν αυτές τις μέρες στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, την παράσταση Waltz, ένα ταξίδι αναζήτησης της ευτυχίας. Ο κος Νικολάου μας μιλά διεξοδικά για το έργο αλλά και για τις απόψεις του πάνω στη τέχνη του σύγχρονου χορού.

Η ονομασία της παράστασης

Waltz κατέληξε να είναι. Όσο προχωρούσαμε το έργο, βρήκαμε ένα μουσικό κομμάτι, στο οποίο στηρίξαμε σχεδόν όλο το έργο. Είναι ένα βάλς που έρχεται και επανέρχεται, σαν μνήμη. ʼλλοτε ευχάριστη, άλλοτε σαν νοσταλγία ή σαν εφιάλτης. Μου άρεσε επίσης που ανακάλυψα οτι το βαλς όταν πρωτοεμφανίστηκε στην Ευρώπη, ήταν απαγορευμένο γιατί ήταν η πρώτη φορά που ήρθαν τα πρόσωπα τόσο κοντά το ένα με το άλλο. Και αισθάνομαι οτι σε αυτό το έργο, ερχόμαστε όλοι πολύ κοντά. Είτε με άλλους ανθρώπους, είτε με τους ίδιους μας τους εαυτούς. Σε όλο το έργο κουβαλάμε τους εαυτούς μας, με τη χρήση κούκλων. Έτσι αποφασίσαμε να το ονομάσουμε waltz.

Η αναζήτηση την ευτυχίας

Ένας φίλος μου σχολίασε οτι ήδη από το 2003 ψάχνουμε απεγνωσμένα την ευτυχία στις παραστάσεις μας! Νομίζω, ό,τι και αν κάνουμε αυτό ψάχνουμε. Ακόμη και για ένα καφέ με τους φίλους να πάμε, αυτό ψάχνουμε.
Το ταξίδι προς την ευτυχία που έχουμε δημιουργήσει, δεν είναι ευχάριστο. Αναζητούμε τα πράγματα που μας λείπουν. Ο τρόπος που προσπαθούμε να τη βρούμε, είναι με το να θυμηθούμε αυτά που έχουν συμβεί, να τα ξαναζήσουμε. Αυτό είτε μας σώζει, μας λυτρώνει, είτε μας καταστρέφει.
Φέτος νομίζω για πρώτη φορά, λυτρώνω τους ήρωές μου. Ενώ ένας καταστρέφεται, οι υπόλοιποι συνεχίζουμε με μια γλυκιά ανάμνηση και θάρρος για παραπέρα.

Για την πολιτική διάσταση του έργου

Έχω την τάση να αναζητώ και να κάνω έργο, τα πράγματα που δεν γνωρίζω. Νομίζω οτι δεν είναι δικιά μου ευθύνη να βγω στη σκηνή να κάνω δηλώσεις ή να πείσω για τις απόψεις μου, ο καθένας έχει τις δικές του. Γι αυτό και στο Waltz υπάρχει ένα «ίσως να είναι έτσι». Αυτό ζητάω και ίσως για αυτό με έχουν κατηγορήσει οτι τα έργα μου δεν έχουν πολιτική νύξη. Αν και φέτος υπάρχει, πολύ ανοιχτή όμως, δεν λέω έτσι είναι τα πράγματα. Γιατί δεν θεωρώ ευθύνη μου να κάνω δηλώσεις. Είναι το θέμα της ανταλλαγής που με ενδιαφέρει.
Η πολιτική νύξη γίνεται με ένα πολύ όμορφο τρόπο φέτος, λίγο βίαιο κινησιολογικά και οπτικά. Κάποιος μας είπε οτι θυμίζει την Οκτωβριανή Επανάσταση. Για μένα μπήκε πιο πολύ σαν φόρος τιμής σε ανθρώπους-ήρωες, δικούς μας όμως, που για οποιοδήποτε λόγο εμείς τους θεωρούμε ήρωες. Στις πρόβες αποφάσισα να τους επινοήσουμε και να γράψουμε τις βιογραφίες τους. Έτσι υπάρχει και η έπαρση της λευκής σημαίας που τελικά είναι η ανακωχή.

Η μουσική της παράστασης

Η ζωντανή μουσική του Δεμερτζή βοηθάει με πολλούς τρόπους επειδή βρίσκεται και ο ίδιος μέσα στο χώμα (το σκηνικό της παράστασης) και σαν ερμηνευτής, γίνεται ένα άλλο μέρος της ιστορίας, είναι σαν να ελέγχει την παράσταση. Επίσης ο ήχος του ζωντανού βιολιού, έχω την αίσθηση οτι σε υποχρεώνει να το ακούσεις, σε ρουφάει. Αυτή η παράσταση θα αρέσει, αν έχεις τη διάθεση να την ακούσεις!

Η αίσθηση του τσίρκου

Κατά τη διάρκεια του έργου, υπάρχει μια υπόνοια μόνο τσίρκου που αποκαλύπτεται στο τέλος. Ο ήρωας μας, ο ταχυδακτυλουργός/νάνος, είναι σίγουρα το πιο τρανταχτό στοιχείο του τσίρκου και μέσα από αυτόν οδηγούμαστε σε όλο αυτό το ταξίδι. Αυτός μας ρίχνει στο τσίρκο, κατά κάποιο τρόπο. Εκεί συνειδητοποιούμε όλοι πως η ζωή μας έχει πάρει τη μορφή του τσίρκου. Το πόσο εκτεθειμένοι είμαστε στα μάτια των άλλων, πως ζούμε σαν ζώα στα κλουβιά του τσίρκου.
Ο νάνος στο έργο φαίνεται να έχει το ρόλο του κακού, σαν ψεύτης και προδότης. Από την άλλη, είναι όλα αυτά που προσπαθούμε απεγνωσμένα να μην σκεφτόμαστε. Κι αυτός έρχεται και μας τα υπενθυμίζει. Στην προσπάθεια μας να βρούμε την ευτυχία είμαστε καλοί και δεν τολμάμε να δηλώσουμε τα ελαττώματά μας, πχ να πούμε οτι ζηλεύουμε. Αλλά με την παραδοχή, ξεκινά και η λύτρωση.

Για το σύγχρονο χορό

Παλιά ήμασταν ριγμένη τέχνη. Ο κόσμος χαλάρωσε περισσότερο και συνειδητοποίησε οτι ο χορός δεν είναι να καταλάβεις αλλά πιο πολύ να αισθανθείς. Παλαιότερα αυτό φόβιζε. Στον χορό δεν υπάρχει ιστορία όπως στο θέατρο και κάποιοι δεν καταλαβαίνουν. Πλέον όμως έχουμε κερδίζει και κοινό που δεν πήγαινε σε παραστάσεις. Η μη ύπαρξη κοινού παλιά, μας έκλεινε προς τα μέσα. Πόσες φορές ντρεπόμασταν να πούμε τι επάγγελμα κάνουμε! Τώρα τα παιδιά είναι περήφανα για αυτό που κάνουν.

Για τη συνεργασία του με νέους χορευτές

Με τα περισσότερα μέλη της ομάδας γνωριζόμαστε και συνεργαζόμαστε από παλιά, αλλά φέτος έχω την ευτυχία να συνεργάζομαι με πολύ νέα παιδιά! Το νέο αίμα δουλεύει με τόση ενέργεια. Με εκπλήσσουν πολύ γιατί έχουν αλλάξει οι γενιές. Εμείς ήμασταν πιο μαζεμένοι και φοβισμένοι. Τα παιδιά τώρα ίσως γιατί βλέπουν πιο πολύ χορό, λόγω των Φεστιβάλ, έχουν ένα τσαμπουκά πολύ θετικό, στο να τολμούν. Υπάρχει ανάγκη να σταθεροποιήσουμε μια ομάδα γιατί είναι κάποιοι κώδικες αλλά και οι καινούργιες συναντήσεις είναι τρομερά αναζωογονητικές για μια ομάδα.

Για την ιδιότητά του ως χορευτή και ως χορογράφου

Αν και είναι ζόρικα και τα δυο μαζί και είναι πολύ διαφορετικά, χαίρομαι και τα δύο εξίσου αυτή τη στιγμή. Παρ΄ όλο που έχω μεγαλώσει αρκετά και πρέπει να αποσυρθώ σιγά σιγά από τα χορευτικά! Αλλά συνεχίζω γιατί κατάλαβα οτι ακόμα το σώμα τραβάει. Είμαι νομίζω από τους λίγους χορογράφους που μπορούν να δείχνουν ακόμα αυτό που ζητάνε και αυτό βοηθάει πολύ τους χορευτές. Αλλά σκοπεύω να σταματήσω το χορό γιατί με μπερδεύει η ισορροπία του αρχηγού, απ’ έξω, που πρέπει μετά να γίνεται ένα με τους χορευτές.

Η συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Έχουμε βασανιστεί σε πολλά θέατρα τα οποία δεν είχαν τις παροχές για να γίνει μια παράσταση, ξεκινώντας από το σκληρό πάτωμα τα άθλια καμαρίνια, το ανύπαρκτο προσωπικό για να βοηθήσει, στις άβολες θέσεις των θεατών. Τώρα είμαστε σε ένα πολύ ανθρώπινο περιβάλλον. Αυτό που με χαροποίησε είναι οτι πρόκειται για ένα χώρο που ενώ έχει όλες τις παροχές, δεν είναι ψευτο-κυριλέ, αλλά πολύ οικείο. Και οι θεατές απολαμβάνουν με άνεση την παράσταση, όση ώρα και αν διαρκεί.

Αφροδίτη Ερμίδη