Οι σπουδές για πιάνο του Gyorgy Ligeti – Ρεσιτάλ του Σταύρου Λαπαρίδη
Σταύρος Λαπαρίδης
Οι σπουδές για πιάνο του György Ligeti
Το ρεσιτάλ πιάνου στις 11.6.2012 στο ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης με τον Σταύρο Λαπαρίδη περιλαμβάνει την παρουσίαση όλων των σπουδών για πιάνο του Ούγγρου συνθέτη György Ligeti (livres I & III). Τα έργα αυτά είναι φοβερά απαιτητικά, από τεχνική άποψη για τον πιανίστα αλλά και απαιτητικά από μουσική άποψη για το κοινό που θα τα ακούσει.
Οι σπουδές αυτές βρίθουν από υπαινιγμούς και υποβολές στα ερεθίσματα που προκάλεσαν τον συνθέτη να τις γράψει. Η θεωρία του χάους, τα μαθηματικά και οι εικόνες fractal, η Αφρικάνικη υπο-Σαχάρια φολκλοριστική μουσική, η Βαλινέζικη Ινδονησιακή μουσική, και οι σπουδές για player piano του Conlon Nancarrow είναι οι κυριότερες πηγές στις οποίες αναφέρεται έμμεσα αυτή η μουσική. Πολλοί από τους τίτλους των σπουδών αυτών έχουν προγραμματική σημασία.
Από άποψη τεχνικής της σύνθεσης, η πολυρρυθμία αποτελεί κοινό γνώρισμα για όλες τις σπουδές. Ωστόσο, ο συνθέτης αναπτύσσει πολυρρυθμικά blocks με διαφορετικό τρόπο σε κάθε σπουδή. Είτε πολυφωνικά, είτε με διάφορα ταυτόχρονα tempi, είτε με άτακτους τονισμούς που αντιτίθενται σε τονισμούς του μέτρου, καθεμία σπουδή δείχνει μία νέα όψη πολυρρυθμίας.
Από μουσική άποψη, ο Ligeti κάνει μία σύνθετη μείξη μοντερνικών και μετα-μοντερνικών στοιχείων που καθιστά τη μουσική αυτή, στυλιστικά, μη καθαρή. Ο Ligeti, μουσικά, βρίσκεται κάπου μεταξύ παράδοσης και της avantgarde αφήνοντας τον ακροατή να αναρωτιέται για το στυλ της μουσικής του.
Βιογραφικά Στοιχεία
Ο Σταύρος Λαπαρίδης γεννήθηκε στη Δράμα το 1983 και ξεκίνησε τα μαθήματα πιάνου σε ηλικία 7 ετών. Το 2001 πήρε το δίπλωμα πιάνου από το Ωδείο Ανατολικής Μακεδονίας από την τάξη του Λάμπη Βασιλειάδη και το βαθμό «ʼριστα». Συνέχισε τις σπουδές πιάνου στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα σπουδών της Ανωτάτης Μουσικής Ακαδημίας του Mannheim κοντά στη Ragna Schirmer.
Τον επόμενο χρόνο συνέχισε τις σπουδές του στο ίδιο πρόγραμμα σπουδών στην Ακαδημία της Frankfurt/Main, απ΄ όπου και αποφοίτησε τον Φεβρουάριο του 2006 από την τάξη της Irina Edelstein. Στη συνέχεια φοίτησε στην Μουσική Ακαδημία του Trossingen, στο σολιστικό πρόγραμμα σπουδών, (KONZERTEXAMEN) απ΄όπου αποφοίτησε τον Ιούνιο του 2008 από την τάξη του Reinhard Becker. Από τον Αύγουστο του 2008 μέχρι τον Μάϊο του 2012 φοίτησε στο University of Nebraska-Lincoln (UNL) κοντά στον Dr. Paul Barnes, με δύο υποτροφίες, η μία από το UNL και η δεύτερη από το μέγαρο μουσικής “Lied-Center” στο Lincoln/Nebraska. Tον Μάιο του 2010 απόκτησε τον τίτλο Master of Music και τον Μάιο του 2012 αποφοίτησε από το UNL με τον τίτλο Doctor of Musical Arts. Στο διάστημα αυτό εργάσθηκε ως βοηθός του Dr. Paul Barnes, διδάσκοντας σε φοιτητές πιάνου.
Διακρίθηκε με το δεύτερο πανελλήνιο βραβείο στους πανελλήνιους καλλιτεχνικούς μαθητικούς αγώνες το 1999 του υπουργείου πολιτισμού. Κέρδισε ειδικό βραβείο στον διαγωνισμό πιάνου Carl C. Bechstein στο Tübingen της Γερμανίας, τον Ιανουάριο του 2007 και αποδέχθηκε πρόσκληση για ένα σόλο ρεσιτάλ πιάνου με έργα Beethoven και Brahms. Κατόπιν, ο Γερμανικός τύπος Schwäbisches Tagblatt χαρακτήρισε τον πιανίστα ως «ιδανικό ερμηνευτή της ρομαντικής εποχής» και πιανίστα «που κινείται μακριά από αδειανή δεξιοτεχνία».
Το 2008 και το 2011 κέρδισε τον διαγωνισμό κοντσέρτου στο πανεπιστήμιο της Nebraska-Lincoln και ερμήνευσε το τέταρτο κοντσέρτο Beethoven και το δεύτερο κοντσέρτο Liszt για πιάνο, αντίστοιχα. Κατά την διάρκεια των σπουδών του κατάχθηκε μέσα στο 15% των καλύτερων φοιτητών του UNL και τον κάλεσαν να γίνει μέλος της Golden Key International Honor Society. Συμμετείχε τον Απρίλιο του 2010 στο εθνικό φεστιβάλ πιάνου «Celebrating Chopin and Schumann», που διοργάνωσαν η American Liszt Society και το UNL και ερμήνευσε σπουδές για πιάνο των Liszt και Ligeti, στο Μέγαρο Μουσικής «Lied-Center» στο Lincoln/Nebraska. Στη συνέχεια έδωσε συνέντευξη στα ΜΜΕ του Lincoln/Nebraska, η οποία μεταδόθηκε στη σειρά «Nebraska stories series» τον Σεπτέμβριο του 2010.
Επίκεντρο του ρεπερτορίου του είναι η ολοκλήρωση του κύκλου των σπουδών για πιάνο του György Ligeti. Έχει κάνει έρευνα στην εξέλιξη του μουσικού ύφους και στυλ στην μουσική του Ligeti και έγραψε τη διδακτορική του εργασία με θέμα «Ο ρόλος του υπαινιγμού στην πιανιστική μουσική του Ligeti».
Έχει ολοκληρώσει παράλληλα ως δευτερεύουσα ειδικότητα τους τομείς Μουσικοθεωρείας και Μουσικοϊστορίας κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο UNL. Αποδέχτηκε την πρόσκληση του τμήματος Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ. και του Συλλόγου των φίλων της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης διά των κ.κ. Χρήστου Σαμαρά και Κων/νου Ζέρβα αντίστοιχα, και ερμήνευσε όλες τις σπουδές για πιάνο του György Ligeti σε ένα σόλο ρεσιτάλ πιάνου στη Θεσ/νίκη στις 22 Μαΐου 2012.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Διάρκεια: 57 λεπτά
Φωτογραφίες: Ανδρέας Ξενόπουλος
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ


